Ακούστε τα ΜΑΝΤΑΤΑ !

Ιδιωτική ιστοσελίδα.
Άγιοι _ Θεόδωροι _ Γρεβενών , υψόμετρο 812 μ. (πλατεία), κάτοικοι 143.

Λεωνίδας Λόλας, Συνταξιούχος Δάσκαλος (leololas@gmail.com)

Σάββατο 26 Σεπτεμβρίου 2026

Φθινόπωρο

Θέλω τζάκι και γωνιά!
26 του Σεπτέμβρη 2026
    Τρεις μέρες κάναμε τα παλικάρια, τάχα πως αντέχουμε το κρύο. Όμως, δεν αντέξαμε περισσότερο και σήμερα ανάψαμε το τζάκι !
    
Οι βροχούλες των ημερών έριξαν τη θερμοκρασία κι ο κόσμος - μέρα με τη μέρα - ανάβει το τζάκι, τη σόμπα ή το καλοριφέρ με ξύλα, πετρέλαιο (μη, τζίιις!) ή αέριο (φτου - φτού - τζίιις!). Ιδιαίτερα τα βράδια, το κρύο δεν αντέχεται.
    Πρόβλημα, βέβαια, η προμήθεια των ξύλων! 
    Στην περιοχή μας το κρύο και το άναμμα των θερμαντικών μέσων αρχίζει, σχεδόν πάντα, το Σεπτέμβρη και τελειώνει το Μάη ή τον Ιούνη. Δεν παίζουμε με το κρύο. Είναι σα να παίζεις με την υγεία.
    Για την προμήθεια και τη διανομή των καυσόξυλων πρέπει να δουλέψει πρώτα η κυρία Γραφειοκρατία... Να συγκεντρωθούν πρώτα τα απαραίτητα έγγραφα, για τα οποία δόθηκε η προθεσμία μέχρι 27 του Σεπτέμβρη!
    Γιατί, άραγε, τόσο αργά; Γιατί να μην λήγει η προθεσμία στις 27 Αυγούστου κι ο κόσμος να παίρνει τα ξύλα το Σεπτέμβρη; 
    Και τα αποδεικτικά χαρτιά ! Να βγάζεις κάθε χρόνο Βεβαίωση, πως είσαι κάτοικος του χωριού! Ε, δεν είναι "γκα - γκα" η υπόθεση; Ας βεβαιώνει ο τοπικός Πρόεδρος με μια κατάσταση, που θα φτιάχνει ο ίδιος, τους δικαιούχους και να χορηγούνται τα καυσόξυλα στον κοσμάκη έγκαιρα.    
    Πήραμε τη γραφειοκρατία από τη χαρτοκρατία, βάλαμε στη μέση το διαδίκτυο και ξαναδίνουμε το ίδιο χαρτί κάθε χρόνο! 
    Φτάνει, πια! Πόσο μυαλό χρειάζεται; 
    Καλό χειμώνα να (θα) έχουμε, όταν πάρουμε τα καυσόξυλα!
    Κάποια χρονιά, τελευταία, τα πήραμε το Γενάρη! 
    Τώρα, γιατί βιαζόμαστε;
Λεωνίδας
*

Στο κοινοτάφιο του Αιμιλιανού

Τιμώντας τον εθνοϊερομάρτυρα
26 του Σεπτέμβρη 2026
    
 Σάββατο, σήμερα, και υπό βροχή παραβρέθηκε κλήρος και λαός, Αρχές του τόπου, καθώς και ντυμένα με παραδοσιακές στολές, μέλη το Συλλόγου Κοζάνης "Ο Αιμιλιανός", στο μικρό εκκλησάκι, στον τόπο του μαρτυρίου του Δεσπότη των Γρεβενών Αιμιλιανού Λαζαρίδη, του Διακόνου Δημητρίου και του αγωγιάτη Θανάση.
    Έγινε θεία λειτουργία, Επιμνημόσυνη Δέηση, εντός του ναού, υπέρ αναπαύσεως των ψυχών κι ο Δεσπότης μας, κ.κ. Δαβίδ, αναφέρθηκε σχετικά, όπως κάθε χρόνο.
    Μετά, βγήκαν όλοι με τις ομπρέλες τους και στάθηκαν γύρω από το κοινοτάφιο. 
    Ψάλθηκε το Τρισάγιο και 
    Κατατέθηκαν στεφάνια υπέρ των ψυχών της κατακρεουργημένης συνοδείας και του ίδιου του Μητροπολίτη Γρεβενών, Αιμιλιανού Λαζαρίδη.
    Λαός και καιρός τήρησαν την ανάλογη στάση. 
    Η συγκίνηση, εννοείται, ήταν μεγάλη για τους λίγους μικρούς, που παραβρέθηκαν, αλλά και τους μεγάλους.
    Αιωνία η μνήμη αυτών!
Λεωνίδας
*

Δευτέρα 21 Σεπτεμβρίου 2026

Τρύγος

Τρυγάμε και... πατάμε
21 του Σεπτέμβρη 2026
    Είναι η τρίτη μέρα, που τρυγάμε και στύβουμε τα σταφύλια. Σήμερα είχαμε τη βοήθεια και του φίλου μου, του Θανάση. 
    Φέτος είχαμε πολλά σταφύλια, τόσα πολλά, που τα ματιάσαμε! Τσαμπιά τεράστια δυόμισι και τριών κιλών επιτραπέζιων σταφυλιών! Κι όλες οι κληματαριές ήταν παραφορτωμένες με γαλλικά μαύρα, τσουπωτά τσαμπιά κρασοστάφυλα! 
    Ε, να και μια χρονιά, σκέφτηκα, που θα έχουμε πολλά σταφύλια και δε θα αγοράσουμε για να φτιάξουμε κρασί και τσίπουρο!

    Ε, λοιπόν, είχαμε διπλή καταστροφή. 
    Τα επιτραπέζια στέγνωσαν ή μαράθηκαν, σχεδόν όλα! Ίσως η πολλή ζέστη. Δεν τα πότισα καθόλου.
    Και τα κρασοστάφυλα; 
    Στάχτωσαν, σχεδόν όλα! Μπάστρα τη λεν την αρρώστια. Κάπως, έτσι, μου την είπε ο γεωπόνος. Σημασία έχει πως γλίτωσαν από λίγα σε κάθε μεγάλη κληματαριά. Όλες οι κληματαριές μου μαζί είχαν όσα είχε μόνον η μία της Όλγας κι ευτυχώς, μ' αυτά συμπλήρωσα μια καζανιά για τσίπουρο! 
    Έπαθα σαν εκείνο τον πλούσιο της παραβολής με τη μεγάλη σοδειά, που έχτισε νέες μεγάλες αποθήκες και καθόταν να απολαύσει τα προϊόντα του. Άλλα, όμως, ήταν τα σχέδια του Θεού.
    Μια καζανιά θα έχουμε. Καλά τσίπουρα!
Λεωνίδας
*

Δευτέρα 14 Σεπτεμβρίου 2026

Του Σταυρού

Από τη Σταύρωση ... στην Ύψωση!
14 του Σεπτέμβρη 2026
    Μισή, πια, η εκκλησία μας, σήμερα, μέρα του Σταυρού, αφού, σχεδόν όλοι, οι απανταχού Αγιοθεοδωρίτες έφυγαν για τους τόπους της μόνιμης κατοικίας.
    
Το χωριό επανήλθε στους κανονικούς ρυθμούς και βαδίζει προς τη φθινοπωρινή ισημερία.
    Σχεδόν, όλοι οι σημερινοί κάτοικοι του χωριού παραβρέθηκαν στην εκκλησία για να τιμήσουν την Ύψωση του Τιμίου Σταυρού.
    Ο παπά Χρήστος έκανε τη θεία Λειτουργία, την Αρτοκλασία, Ύψωσε το Σταυρό και τον κράτησε να τον προσκυνήσουν οι πιστοί
    Τέσσερις Αγιοθεοδωρίτες βοήθησαν τον παπά Χρήστο στην περιφορά του Σταυρού. Απαρτία ψαλτάδων έκανε το καθήκον της.
    Βασικά, από σήμερα βαδίζουμε στο Φθινόπωρο και το Χειμώνα. 
    Με τη βοήθεια του τιμίου Σταυρού, να έχουμε καλό Φθινόπωρο!
Λεωνίδας
*

Κυριακή 13 Σεπτεμβρίου 2026

Σταγιάδες

Ιερά Μονή Σταγιάδων
13 του Σεπτέμβρη 2026
    Χτες, είχαμε συλλείτουργο στο χωριό μας, τους Αγίους Θεοδώρους Γρεβενών. Αύριο, της υψώσεως του τιμίου Σταυρού, θα έχουμε πάλι. 
    Σήμερα, Κυριακή, 13 του Σεπτέμβρη, δεν έχουμε παπά στο χωριό κι από χθες το βράδυ σκέφτηκα να διαλέξω μεταξύ Ανθρακιάς και Σταγιάδων.
    Με περιμένει ο παπά Κώστας στην Ανθρακιά, αν θέλω, να πάω και να ψάλω.  Αν δεν πάω, θα ψάλει μόνη της η παπαδιά. Υπάρχει, δηλαδή, άνθρωπος γι' αυτό.
    Στο μοναστήρι της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, των Σταγιάδων, έχω να πάω εδώ και χρόνια. Κάπως το πεθύμησα, αλλά δεν ήξερα αν έχει λειτουργία σήμερα. Μέσω της Δάφνης - ανεψιάς μου - μπόρεσα να μάθω, αργά το βράδυ με μηνύματα, πως θα έχει λειτουργία..
    Κουβεντιάσαμε με τη Βούλα, τη συμβία μου, κι αποφασίσαμε να πάμε στο μοναστήρι.
    Ξυπνήσαμε στις πέντε το πρωί και φύγαμε στις έξι. Πριν τις εφτά και μισή φτάσαμε στο μοναστήρι. 
    Το πρωινό αεράκι, η ομορφιά της φύσης κι η σιγαλιά έδειχναν πιο ποθητή στα μάτια μας την είσοδό μας στην ιερά Μονή. Άλλωστε ο ψηλός μαντρότοιχος του μοναστηριού σού προκαλούσε την επιθυμία για να μπεις και να δεις από μέσα τις αλλαγές, που έγιναν εκεί, από την τελευταία επίσκεψη.
    Διαλέξαμε ίσκιο για το αυτοκίνητο και το αφήσαμε στην αυλή. Ρίξαμε μια ματιά στις αλλαγές και τα έργα, που έγιναν στην αυλή. Όλα φαίνονταν καλά. Δεν είχαμε χρόνο για χάσιμο. Ο ψηλός μαντρότοιχος μας έδειχνε την επιβλητική και ήρεμη Πύλη της εισόδου στη Μονή.
    Μπήκαμε στην αυλή. Μια φευγαλέα ματιά σε όλα γύρω ήταν απαραίτητη. Τα παρτέρια ήταν γεμάτα με ανθισμένα λουλούδια, φτιάχνοντας τη μέρα μας από κείνη τη στιγμή! 
    Αντικρύζοντας γύρω τα διώροφα κτίρια με τα κελιά, τις σκάλες, τις αίθουσες και κάθε γωνιά, επαναφερόταν ο λογισμός στο σωστό και σοβαρό δρόμο του σεβασμού του ιερού χώρου. 
    Κατευθυνθήκαμε προς την είσοδο της εκκλησίας. Εδώ, όπως πάντα, πήραμε τα κεράκια και τα ανάψαμε στην  τσιμεντένια λεκάνη με την άμμο, όπου στερεώνεις το κερί, για να σβήσει από μόνο του, όταν φτάσει η φωτιά στην άμμο. Έτσι, δεν απασχολεί τις μοναχές ο κίνδυνος πυρκαγιάς από το άναμμα των κεριών και δεν τους κλέβει χρόνο από την προσευχή τους.
    Ο μικρός ναός συμμάζευε το νου και το λιγοστό φως έδινε την εντύπωση, πως φεύγεις από τον κόσμο τούτο κι οδηγείσαι σ' άλλους τόπους, σ' άλλον κόσμο, μακριά από τα εγκόσμια. Ίσως στον άυλο κόσμο των ψυχών και του πνεύματος.
    Προσκυνήσαμε τις εικόνες και βρεθήκαμε στον κυρίως ναό, όπου ξεχώριζαν τρεις μορφές, ενώ ακουγόταν ελαφρά - σαν από το υπερπέραν - απαλή ψαλμωδία από γυναικείες φωνές. 
    Η Ηγουμένη, η Επίχαρις, και μια λαϊκή μορφή, η Πόπη, τέλειωσαν τον Εξάψαλμο κι άρχισαν τον Όρθρο.
    Στο ιερό μπαινόβγαινε ένας νέος ιερέας, ο παπά Κώστας, που πρόσεχε πολύ στο κάθε τι που έλεγε, σημάδι πως θα γίνει σωστός ιερέας, ως προς το τυπικό της λειτουργίας. Τα άλλα είναι θέμα της ψυχής, του μυαλού και του προσωπικού του αγώνα.
    Στην είσοδο, στο πρώτο στασίδι, στεκόταν μια μοναχή, η Χαριτίνη, και προσευχόταν ή απλά συμμετείχε στην ψαλμωδία από μακριά. Ζήτησα συγγνώμη και ρώτησα:
    -Μπορώ να ψάλω; 
    Εκείνη με ρώτησε, αν είμαι ψάλτης. 
    -Του χωριού, της απάντησα. 
    Τότε, μου έγνεψε, δείχνοντας την Ηγουμένη.
    Πλησίασα στο αναλόγιο και, αφού συστήθηκα, έκανα την ίδια ερώτηση. "Βεβαίως", μου είπε και μου παραχώρησε μια από τις τρεις θέσεις. 
    -Να πάρουμε όλοι μέρος, της είπα. 
    -Βεβαίως θα συμψάλλουμε, είπε κι εκείνη.
    Ήταν τόσο, μα τόσο ευχάριστη η συνεργασία μας! Η ψαλμωδία, σε συνδυασμό με το χώρο, σε μετέφερε σε άλλη εποχή, σε άλλους κόσμους... Το ευχαριστήθηκα πάρα πολύ!
    Τελειώσαμε και βγήκαμε στην αυλή. Η Ηγουμένη μας κάλεσε στο μεγάλο, ξύλινο τραπέζι, όπου άχνιζε ο ελληνικός καφές!
    Καθίσαμε μαζί με άλλους, που είχαν έρθει από το Μέτσοβο κι από την Καρδίτσα. Σε λίγο ήρθε κι ο παπά Κώστας. Απολαύσαμε τον καφέ, κουβεντιάζοντας για διάφορα θέματα. Για το μοναστήρι, τις εκκλησίες, τους πιστούς, τα παιδιά και τη νεολαία, για την κοινωνία και το Χριστό.
    Κάποιοι, χωρίς να θέλουν να αποχωριστούν την ομήγυρη, αλλά από υποχρεώσεις, σηκώθηκαν και έφυγαν.
    Κάπου εδώ, όμως, ήρθε ο Δήμος - ένας κάτοικος των Σταγιάδων - και προσέφερε ντομάτες κι άλλα κηπευτικά. 
    -Είναι ο μανάβης μας, είπε με χαμόγελο η Επίχαρις κι εξήγησε, πως δεν το εννοεί, αλλά πως είναι αστείο και τον ευχαρίστησε. 
    Αυτός, πάλι, μπήκε καλά στην κουβέντα μας, αφού ήταν γνωστός και τακτικός επισκέπτης. 
    Η Ηγουμένη ήταν πολυδιαβασμένη και γνώριζε πολλά από τη ζωή, για τη ζωή και καθοδηγούσε όμορφα τη συζήτηση. Πού και πού εκφραζόταν και με γενικές συμβουλές για τους πιστούς.
    Διαλύσαμε την παρέα, είδαμε την έκθεση, αγοράσαμε κάποια από τα πολλά εκθέματα, μας δώρισε κάποιο δικό τους ποτό, χαιρετίσαμε και φύγαμε ευχαριστημένοι, με την υπόσχεση, πως θα ξαναγυρίσουμε σύντομα.
    Πρέπει να ήταν ένα νέο βάπτισμα αυτή η επίσκεψη. Τελικά, ήταν καλή η επιλογή μας!
    Η Παναγιά ας οδηγήσει τα βήματά μας κοντά της, πάλι !
Λεωνίδας
*

Σάββατο 12 Σεπτεμβρίου 2026

Με δυο παπάδες

Αναπάντεχο συλλείτουργο!
12 του Σεπτέμβρη 2026
      Πρωί πρωί πήγαμε και σήμερα στην εκκλησία, να ψάλουμε, ξεκινώντας από τις εφτά. Φτάνοντας εκεί, είδαμε δυο ιερείς και ξαφνιαστήκαμε. 
    -Έγινε κάτι και δεν πήραμε είδηση; Αλλάζει, πάλι, ο εφημέριος;
    -Από δω ο παπά Χρήστος, είπε ο παπά Χρήστος. Θα λειτουργήσουμε μαζί. 
    Δεν έγραψα λάθος το όνομα. Έτσι λέγεται ο εφημέριός μας, αλλά και ο επισκέπτης ιερέας π. Χρήστος Τσιαούσης από την Τρικοκκιά..
    Χαρούμενος άνθρωπος, μου φάνηκε, από την πρώτη ματιά! Άλλωστε τον είχα συναντήσει στην Αγία Παρασκευή της Τρικοκκιάς, πέρυσι, όταν εκείνος συλλειτουργούσε με τον παπά Γιώργη κι εγώ έψαλλα. 
    Πήγαμε καλά στον Όρθρο και στη Θεία Λειτουργία. Ο κόσμος το ευχαριστήθηκε. Δεν είμαστε συνηθισμένοι στα συλλείτουργα. Πού να βρεις δυο παπάδες για συλλείτουργο, τον καιρό της "νηστείας από παπάδες";
    Στο τέλος, μας είπε ποιος είναι. Μας μοίρασε πολλές ευχές κι εμείς τον καλέσαμε στο καφενείο για καφέ. Πράγματι, δέχτηκε και ήρθε στην παρέα μας. Μαζί μας ήρθε κι ο παπά Χρήστος με το γιο του, τον Κώστα, που έκανε το παπαδάκι.
    Από τη συζήτηση μάθαμε πως είναι συνταξιούχος και συλλειτουργεί, όπου βρεθεί κάθε Κυριακή ή γιορτή. Μέχρι και στο μοναστήρι των Σταγιάδων πάει, όπου δεν υπάρχει ιερέας διαθέσιμος. Εκεί θα είναι και μεθαύριο, του Σταυρού.
    Είπαμε πολλά και στο τέλος μας έδωσε την ευχή του κι έφυγε. 
    Ωραίο το συλλείτουργο! Να ξανάρθεις, παπά Χρήστο! 
    Λεωνίδας
   *


Παρασκευή 11 Σεπτεμβρίου 2026

Έφυγε ο "Μεγάλος"

 Γιώργος Γρ. Γραβάνης
    11 του Σεπτέμβρη 2026

Ο μπάρμπα Γιώργος έφυγε, στα εκατό και… τρία!
Τρία χωριά συνέδεσε, σημαδεμένο «τρία».

Απ’ τη Γεωργίτσα οι ρίζες του, στο Διάκο γεννημένος
και στο Μελίσσι στα στερνά, στους Άγιους Θεοδώρους.

Με τη Θυμία γέννησε παιδιά, δύο τριάδες,
τρία κορίτσια όμορφα, τριάδα και τ’ αγόρια!
Είδε παιδιά κι εγγόνια, τρισέγγον' αρκετά.

Μια κόρη χάνει στην αρχή κι έπειτα το γαμπρό του.
Ακολουθά η σύντροφος κι ένας απ’ τα εγγόνια.

Εδώ χαλάει η συνταγή το τρία φέρνει κι άλλον.
Φέρνει κι αυτού το θάνατο, που θάνατος δεν είναι.

Είναι χαρά που έζησε κι έφυγε αγκαλιασμένος
με τα παιδιά του, να ‘χουνε στην έγνοια τους εκείνον.

    Ο μπάρμπα Γιώργος έφυγε, το λεν όλα τα Χάσια!
    Τα Παλιοχώρια, το Τσερνόκι, η βουερή Τζιαρούνα.

    Το λέει ο Τριαντάφυλλος, η Βίγλα, ο Λαγογιάννης,
    που έβοσκε και πότιζε τα ζωντανά - «η χαρά του»!

    Τον φοβηθήκαν τα βουνά, τ’ αγρίμια και τα δάση!
    Χωράφια, πλάγια, μαντρινιές, στράτες και μονοπάτια.

    Δύο πολέμους έζησε, ο ένας ματωμένος.
    Ποια ιστορία ήθελες; εκείνος διηγιόταν,
    περήφανος για τη ζωή, που «δεν τα παρατούσε»!

    Σύντροφο είχε δίπλα του, τον αδερφό του, Γιάννη.
    Μαζί ζούσαν τον πόνο τους, μαζί και τις χαρές τους,
    μα, έφυγε νωρίτερα, τον άφησε μονάχο.

    Ευλογημένοι κι ευτυχείς αυτοί οι Γραβαναίοι!
    Τα Χάσια όλα όργωναν με το περπάτημά τους!
    Οι κορυφές και τα βουνά θα τους θυμούνται πάντα…

Λεωνίδας
*

Τρίτη 8 Σεπτεμβρίου 2026

Χρόνια πολλά

Από το Διάκο Γρεβενών
8 του Σεπτέμβρη 2026
    Σχεδόν εκατό χωριανοί κι επισκέπτες βρεθήκαμε στο Διάκο Γρεβενών, σήμερα το πρωί, προσκαλεσμένοι από την Παναγία να γιορτάσουμε τα γενέθλιά της.
    
Αφού δεν υπάρχει καμπάνα να χτυπήσει, ο παπά Χρήστος "έβαλε ευλογητό" στις εφτά και μισή κι οι προσκυνητές άρχισαν να προσέρχονται σιγά - σιγά.
    Κάτω από το γέρο πλάτανο, που κάποτε βούιζε από τις βροντερές φωνές και τα γέλια των Διακιωτών, στάθηκαν οι περισσότεροι πιστοί και παρακολούθησαν τον Όρθρο, τη θεία Λειτουργία και την τριπλή Αρτοκλασία!
    Στο τέλος μοιράστηκε αντίδωρο και αρτοκλασία. 
    Ακολούθησαν χαιρετούρες, φιλιά και συγκίνηση από τα ανταμώματα των δικών μας και των συγγενών ή φίλων.
 
    Ύστερα κατέβηκε ο κόσμος στην πλατεία, μοιράστηκε πακέτο με φαγητό, πίτες, γλυκά, αναψυκτικά και κρασί.
  
    Άλλοι κράτησαν το φαγητό για να το φαν αργότερα στο σπίτι. Άλλοι κάθησαν στις καρέκλες κι έφαγαν στα στημένα από το πρωί τραπέζια. Ήπιαν το αναψυκτικό ή το κρασάκι τους κι οι κουβέντες έγιναν ζωηρές.
    Οι γυναίκες μαζεύτηκαν στο κέντρο της πλατείας για τον καθιερωμένο χορό με τα παραδοσιακά τραγούδια (με το στόμα αυτών - όσο και όποια τραγούδια ήξεραν). Ανάμεσά τους κι ο Βασίλης, που αγαπά την παράδοση, είναι καλός χορευτής, με ωραία φωνή και αρκετό κέφι.
    Στο τέλος χαιρετηθήκαμε, είπαμε τις τελευταίες ευχές, δώσαμε ραντεβού για του χρόνου τη γιορτή και χωρίσαμε ευχαριστημένοι !
    Χρόνια πολλά, χωριανοί !
Λεωνίδας
*